Thư gửi cho em
Thương tình bào đệ,
Gửi bức tâm thư.
Nghe em lăm toan việc tóc-tơ,
Nên anh mới nhả lời vàng-ngọc.
Hễ làm người có học,
Cho biết lễ trong nhà
Chẳng trau mình sao đặng chữ tề gia
Còn nhỏ tuổi gấp chi đàng cầu tự
Ví dù muốn nơi nào thiếp nữ,
Thì hãy giao quyền tại chính-thê
Thuận chị em trên dưới gia tề,
Nghịch chồng-vợ cửa-nhà hư-hại.
Trong phép xử gia-môn đặng phải;
Ngoài tiếng đồn phong-hóa mới xinh.
Lẽ cũng cho một gáo múc đôi chình;
Khuyên chớ để đôi rìu cuôi một cội.
Vả đang lúc sự đời bối rối,
Nào xiết lo nghiệp cả bâng-khuâng.
Phận thiếp-thê mà có như Tề-nhân
Niềm tử-tức, thà không như Bá-đạo
Em ôi!
May mà có mai cơm chiều cháo,
Hơn là người ăn tuyết nằm sương.
Ở nước loàn há sợ chữ thiên-ương
Theo đạo học phải dằn lòng nhân-dục
Ham sung-sướng chẳng qua nuôi khẩu phúc
E nghiêng-nghèo còn nhọc đến thân danh.
Bậc quan-quyền, chiếu bông gối dựa mới là vinh.
Hàng dân-thứ, quần nhiễu, áo sô sao chẳng nhục.
Trau-giồi lắm cho đẹp con mắt tục,
Ghen-ghét nhiều lại chác cái tai phi
Vậy thà cam hai chữ bố y,
Chi nhọc đến một điều mao ốc.
Bì sao kẻ thế gia vọng tộc
Coi lấy người tiện-sĩ bần nhu
Thời thế nầy thà chịu làm ngu;
Học-hành vậy cũng kêu là trí.
Em sao chẳng nghĩ!
Anh rất đỗi lo!
Bề ở-ăn như cá núp trong nò;
Thân đùm-đậu như én nằm trên gác.
Cám nỗi phụ-huynh thêm bát-ngát;
Phận làm tử-đệ há nguôi-ngoai?
Sung-sướng chi mà chồng một vợ hai;
Giàu-sang mấy mà quần đôi áo cặp?
Thân rảnh sao chẳng cấp;
Tính xấu cũng nên chừa.
Trời, không lường trưa sớm nắng mưa;
Người, đâu biết hôm mai họa phước.
Chi bằng:
Giữ câu kiệm-ước,
Lánh bợm phong-lưu.
Việc... oán-hận chẳng nên cưu;
Thói ve-vãn ăn chơi đừng bắt-chước.
Hàng đi-đứng tua dè nước bước;
Lời nói-năng phải giữ miệng môi.
Phận áo cơm đã đủ thì thôi;
Ơn đất nước ngày an cũng tốt.
Bề ăn-ở chi bằng đái chốt;
Dạ thảo-ngay chí dốc keo sơn.
Có nghĩa tình anh Tấn em Tần,
Đừng nghe chuyện cha Hồ mẹ Hán.
Đọc sách y-phương, cho biết án;
Làm thầy nho-sĩ, phải theo tài.
Dược trị đau chớ khá học sơ-sài;
Phép dạy trẻ chớ nên oai bẫm trợn.
Nghe nhiều kẻ tiếng đời nhơ-bợn;
Muốn cho em mùi đạo thơm tho.
Khá nhớ lời gia giáo dặn dòl
Khuyên chớ để xử thân lầm-lỗi.
Nay gửi vài lời huấn-hối
Xưa còn trăm chữ minh-châm
Nhớ để lời hôm sớm vịnh ngâm.
Hãy chữ dạ khỏi điều quá thất.